De eerste verjaardag van ons lieve kleine meisje Frederieke*

Donderdag 2 januari 2003, een dag waar we al wekenlang mee bezig waren in onze gedachten. Want wat moet je je voorstellen bij een verjaardag van je kindje dat overleden is? Vier je zoiets? Kan dat überhaupt?
Omdat we lid zijn van de stichting Lieve Engeltjes ontvangen we bijna iedere dag wel 1 of meer berichtjes van kinderen die op die datum hun geboortedag en/of sterfdag hebben. Wij hebben ze bijna allemaal een berichtje gestuurd en ook gevraagd hoe ze die dag beleefd hebben. De reacties waren heel verschillend, vooral lotgenoten die nog broertjes of zusjes thuis hebben "vieren" het echt terwijl anderen te veel verdriet hebben om er iets aan te doen. Ook de reacties uit je omgeving blijken heel belangrijk te zijn.

Jeroen, het buurjongetje van Frederieke (toen ze in het ziekenhuis lag) had 29 november zijn eerste verjaardag.
Zijn papa en mama hebben het de zondag ervoor gevierd met familie en vrienden en op de dag zelf wilden ze graag met z'n tweetjes zijn. Hun ervaringen waren ondanks alles toch heel positief en dit sterkte ons in ons gevoel dat we er eigenlijk geen trieste dag van wilden maken. Op 24 december was het de eerste verjaardag van Sam, een vriendinnetje van Frederieke, we kennen haar ouders via de gastenboekjes van onze meisjes. Zonder dat ze het vooraf wisten zijn we op bezoek geweest en we werden hartelijk ontvangen en mochten zo deel uitmaken van het "feestje" van Sam. Ook de ervaringen van deze ouders waren voor ons een echte opsteker en we kregen er steeds meer vertrouwen in dat ook wij een mooie verjaardag van Frederieke zouden krijgen.

We hebben op 23 december uitnodigingen verstuurd naar een aantal dierbaren om ons heen. De tekst luidde als volgt:

Lieve familie en vrienden,

Nog een paar dagen en het is 2003! Op 2 januari 2003 is het een jaar geleden dat ons lieve kleine meisje Frederieke werd geboren. Frederieke woont helaas niet meer bij ons, maar wij dragen haar altijd mee in ons hart, ze blijft in ons leven.

We zouden het dan ook geweldig vinden als jullie op de verjaardag van Frederieke dit met ons willen herdenken. Ze heeft ons de energie en de kracht gegeven om deze dag toch te kunnen "vieren". Jullie zijn ons allemaal erg dierbaar en jullie hebben ons bijgestaan in het moeilijke jaar dat achter ons ligt, ieder op jullie eigen manier.

We verwachten jullie op 2 januari 's middags tegen half 3. Zo kunnen de kleinsten hun middagdutje nog doen. Na de koffie/thee/limonade met taart willen we graag met jullie allemaal naar de begraafplaats gaan om daar ballonnen op te laten voor Frederieke. Wij zullen voor ballonnen zorgen.

We zouden het erg op prijs stellen als jullie een klein kaartje voor Frederieke willen schrijven die we aan de ballonnen kunnen hangen. En schrijf je dan net zo'n kaartje voor ons, voor in het plakboek van Frederieke?
Voor het geval je bloemen mee wilt nemen, dan zijn we zo onbescheiden om te vragen om 1 rode roos. Zo kunnen we samen een heel mooi boeket voor Frederieke maken!

We rekenen op jullie komst. Mocht je verhinderd zijn wil je ons dat dan a.u.b. laten weten?

Groeten, en alvast bedankt!
Bert & Gretha,
trotse papa en mama van Frederieke*

We kregen een paar afmeldingen maar verder kon bijna iedereen komen, we waren daar heel blij om!

De eerste mail kregen we meteen 's nachts en er stond een hele mooie tekst in:
"Het is hier een ongelofelijk heldere sterrenhemel als begin van de geboortedag van jullie dappere Frederieke. Het licht van Frederiekes ster zal jullie de komende dagen door loodsen en nooit doven omdat zij ook jullie harten verlicht".

"Lieve Frederieke,
jouw geboorte heeft een bijzonder licht ontstoken in de harten van je ouders. Jouw overlijden heeft dit licht niet gedoofd maar alleen maar feller laten branden.
Dag sterrenkind, een engelenkusje voor jou".

Donderdagmorgen 2 januari waren we mooi op tijd wakker. Bert is koffie gaan halen en dat hebben we in bed opgedronken. We hadden elkaar een kadootje gekocht voor de verjaardag van Frederieke. Bert kreeg een sterretje met een "F" erin gegraveerd en ik kreeg twee hele kleine voetjes. Nu dragen we allebei nog een extra prachtige herinnering aan Frederieke op ons lijf, dichtbij ons hart!

We hadden op oudejaarsdag al een postpakketje ontvangen met daarin een kadootje voor Frederieke en een paar kaarten. Dit hebben we ook pas 's morgens in bed opengemaakt. Het was een heel mooi fotolijstje, vastgehouden door een knuffelbeer. We hebben de andere kaarten bekeken die we ook al gekregen hadden en we hebben toen in het gastenboekje van Frederieke geschreven.
We hadden al een mooi aantal mailtjes ontvangen, die hebben we uitgeprint zodat we ze in het plakboek van Frederieke kunnen bewaren.

We zijn samen de verjaardagstaarten van Frederieke gaan halen en we hebben 30 hartjesballonnen in rood, roze en wit laten vullen met helium. We hadden een grote kaars laten maken voor Frederieke en die hebben we op een mooie stander gezet. Mijn moeder had bloemen gekocht en die heeft er een hele mooie krans omheen gemaakt. Deze kaars heeft de hele dag gebrand. We hebben natuurlijk ook een kaarsje aangestoken op haar kamertje en op het plekje van de vriendjes en engelenvriendjes van Frederieke, op de overloop.
Daarna hebben we het bloemstukje opgehaald dat we hebben laten maken voor Frederieke. Net als vorig jaar weer in een hartvorm, maar nu met hele mooie donkerrode rozen!

Om 14.00 uur begon het bezoek binnen te komen. Bij binnenkomst kregen Bert en ik van iedereen twee kaartjes, 1 voor het plakboek van Frederieke en 1 voor aan de ballon voor Frederieke. Toen om 15.00 uur iedereen aanwezig was hebben we de taarten op de tafels gezet en hebben neefje Eddie en vriendinnetje Nikki allebei een kaarsje uitgeblazen. En toen konden we taart gaan eten. Dat was zo grappig, want de kleinsten weten maar al te goed dat bij een verjaardag taart hoort en ze vroegen me al waarom dat nou zo lang moest duren!

We zijn jullie dan ook allemaal heel erg dankbaar dat je door je belangstelling voor ons mooie kleine meisje, in welke vorm dan ook, hebt bijgedragen aan deze voor ons zo bijzondere dag!

Woensdag 15 januari 2003

De eerste keer dat we de sterfdag van ons lieve kleine meisje Frederieke herdenken. Vorig jaar werden we in de nacht van maandag op dinsdag gebeld dat we meteen moesten komen omdat het niet goed ging met Frederieke. Die nacht zit er zo in gebakken dat ik dus in de nacht van maandag op dinsdag wakker werd om 01.30 uur, dezelfde tijd als een jaar geleden, en ik werd om 05.30 wakker, het tijdstip van overlijden.
Bert werd in de nacht van dinsdag op woensdag op die tijden wakker, heel bijzonder dat je als ouders er ook onbewust zo mee bezig bent.

We hadden beiden een vrije dag, ik had zelfs 4 dagen vrij, zodat we onze gedachten volledig bij ons lieve kleine meisje konden hebben. We hebben eerst uitgeslapen en gegeten. Daarna zijn we samen op pad gegaan om een bloemstukje te laten maken voor Frederieke, voor op haar monumentje. Tevens hebben we bloemen besteld bij vrienden/lotgenoten die de volgende dag opgenomen zouden worden in het ziekenhuis omdat de bevalling van hun tweede kindje op gang gebracht zou worden.
Leven en overlijden, zo dicht bij elkaar, bij ons, bij hun en bij ons samen.

De bloemetjes hebben we in een stolp op het grafje van Frederieke geplaatst zodat ze langer mooi blijven. We hebben een kaarsje voor haar aangestoken en we zagen dat er al meer mensen waren geweest die ook een kaarsje hadden aangestoken en bloemetjes hadden gebracht. Dat bleken mijn ouders en mijn zusje geweest te zijn.
Thuis hebben we weer de speciale kaars voor Frederieke aangestoken, een ritueel wat we in de afgelopen twee weken herhaaldelijk hebben gedaan. Gek genoeg was hij ook precies dik genoeg om deze hele periode mooi te kunnen branden, zonder de letters van haar naam en het sterretje aan te tasten.

Na het eten hebben we de videoband van Frederieke bekeken. We hebben ongeveer 6 minuten gefilmd op verschillende dagen in de tijd dat Frederieke in de couveuse lag. Achteraf hebben we vaak gezegd dat het zo stom is dat we niet meer gefilmd hebben, maar ja, dat is achteraf helaas. Ook hebben we Frederieke gefilmd toen ze bij ons thuis in haar eigen ledikantje lag, en toen we haar op schoot hadden en met haar wiegden en knuffelden. Hele bijzondere beelden waar we heel dankbaar voor zijn.

De postbode bracht zo'n 15 kaarten, speciaal voor de sterfdag van Frederieke. Via de mail kregen we ruim 30 berichtjes verspreid over de hele dag. Zoveel aandacht hadden we niet op durven hopen, maar het deed ons heel erg goed!
's Middags kwamen onze vrienden/achterburen op bezoek, ze hadden een heel mooi boeket voor ons laten maken met een van mijn lievelingsbloemen, de rode amaryllus. Vlak na hun kwamen onverwacht ook de ouders van Jeroen*, het buurjongetje van Frederieke in het ziekenhuis. We waren blij verrast!!! En een nog grotere verrassing was dat ze een heel mooi doosje hadden waar allemaal sterretjes op stonden, ze hadden er de hele stad voor afgelopen, in het doosje zaten koekjes en daar hadden ze met chocolade de letter F op gemaakt, echt een prachtig idee! Helemaal super! Toen het bezoek weg was zijn we nog een keer naar ons kleine meisje gegaan en hebben we weer een kaarsje aangestoken. Er was weer bezoek voor haar geweest want er lagen hele mooie rozen op haar monumentje! Echt geweldig!

We hadden geen zin in koken en hebben lekker wat van de Chinees gehaald.Meteen na het eten kwam mijn zus Janneke. Haar zoontje Eddie was ondertussen naar de voetbaltraining en na afloop van de training kwamen ze samen nog even weer bij ons. Even later kwamen ook mijn vader en mijn moeder. Er belden nog een aantal vrienden en voor we het wisten was het 22.00 uur. Was ook de eerste keer de herdenking van de sterfdag van Frederieke voorbij. Bert en ik hebben er allebei een heel goed gevoel over, zonder dat we het verwacht hadden was er toch weer heel veel aandacht voor ons kleine meisje. Dat is wat je graag wilt, diep in je hart. Weten dat mensen haar niet vergeten! Liefde, warmte en aandacht, in welke vorm dan ook, we zijn dankbaar dat we dat met ons drietjes toch heel veel krijgen!
De sites van ons kleine meisje zijn ook enorm druk bezocht de afgelopen dagen, soms meer dan 100 bezoekers per dag! We zijn blij dat we ons verhaal mogen delen, en we hopen dat we zo ook tot steun mogen zijn voor ouders en de mensen om hen heen die helaas ook zoiets vreselijks hebben moeten meemaken.

Op zaterdag 18 januari, de zaterdag waarop Frederieke vorig jaar is begraven (19-01-2002) heb ik een workshop bezocht over Rouwrituelen- en symbolen, speciaal voor ouders die een kind(je) hebben verloren. Op deze manier kon ik ook de hele dag bezig zijn met Frederieke, dat wilde ik ook graag.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik geen spijt heb dat ik ben gegaan, maar ik zou het niet nogmaals doen. Wij zijn hele nuchtere noordelingen en een aantal dingen passen gewoon niet bij mij. Maar het waardevolle voor mij was die dag, was dat we voornamelijk met moeders, en ook nog een paar vaders, konden praten over het verlies van ons kind(je). We hadden allemaal een foto meegenomen en die stonden in een kring, ieder vertelde het verhaal van zijn of haar kind(je) en mocht een kaars aansteken bij de foto. We hebben allerlei dingen gedaan die dag. We hebben o.a. geleerd om een haiku te maken, een gedichtje waarin je alleen de belangrijkste woorden uit,
3 regels, van respectievelijk 5, 7 en 5 lettergrepen.

We moesten een gedichtje maken over hoe we de dag hadden beleefd, maar bij mij kwamen er spontaan nog een paar uitrollen:

Wat mij het meeste aansprak was het maken van een windmolentje voor je kind(je).
We hebben het zelf beschreven aan de ene zijde en er op getekend aan de andere zijde.
Na afloop van de workshop ben ik het meteen gaan brengen bij het grafje van Frederieke. Hij draaide weliswaar niet echt goed, maar het voelde wel heel goed. Toen ik de volgende dag, de 19e, een kaarsje ging branden zat ik nog even op het bankje naast haar grafje, en plotseling begon het windmolentje te draaien als een tierelier; voor mij een teken van Frederieke dat ze het een mooi molentje vindt en dat ze me wil bedanken dat ik het voor haar heb gemaakt.

Zo is er een jaar voorbij, hebben we die drie intense weken met Frederieke opnieuw mogen beleven. We weten nu dat we er niet meer tegenop hoeven te zien en dat we veel warmte mogen ontvangen van de mensen om ons heen, dichtbij en ver weg. En het is zoals we al in de in memoriam advertentie voor haar hebben geschreven;